Γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1956. Σπούδασε νομικά στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (1975-1979) και ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1983-1989). Έχει εκπροσωπήσει επανειλημμένως την Ελλάδα και έχει διακριθεί σε διεθνείς διοργανώσεις. Το 1992 του απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο του 24ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ζωγραφικής στην Cagnes-sur-Mer στη Γαλλία, και ένα χρόνο αργότερα τιμήθηκε με το Βραβείο της Πόλης Saint Paul de Vence στο πλαίσιο της 13ης Μπιενάλε Μεσογείου στη Νίκαια. Έχει εκθέσει σε πολλές χώρες του κόσμου. Έργα του βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές εντός και εκτός της Ελλάδας. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Ατομικές Εκθέσεις

  • 2012 Σημείο ελευθερίας / Βέροια 1912-2012, Βυζαντινό μουσείο Βέροιας
  • 2012 Oδός Ελευθερίας, the office, Λευκωσία
  • 2004 Αδιάβαστο δάσος, Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα (κείμενο Μισέλ Φάις)
  • 2003 Μεταμόρφωση. Από το σκοτάδι στο φως, Δημοτική Αίθουσα Εκθέσεων, Χόνγκ Κονγκ (επιμέλεια Yohifi, Nigel Cameron, κείμενο Α. Φρέρης)
  • 2003 Πέρασμα από το σκοτάδι στο φως, Γκαλερί Τζάμια - Κρύσταλλα, Χανιά
  • 2001 Πάτμος, άνοιγμα στο φως και στο σκοτάδι, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα (Ημερολόγιο 2002 ΑΓΕΤ- Ηρακλής/ Lafargue)
  • 2000 Toπία της ενδοχώρας (αναδρομική), Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως, Άνδρος (επιμέλεια- κείμενο Αθηνά Σχινά)
  • 2000 Έκθεση στο Αγρίνιο (αναδρομική), Καπναποθήκες Αδελφών Παπαστράτου, Aγρίνιο, (οργάνωση Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου, κείμενο Μάρθα Χριστοφόγλου)
  • 1998 Σχεδία διαφυγής, Γκαλερί Τζάμια-Κρύσταλλα, Χανιά
  • 1997 Προσφορά, Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1996 Φως, Rotunda, Χονγκ Κονγκ (επιμέλεια Nigel Cameron)
  • 1993 Παραβολή της ελιάς, Γκαλερί Zoυμπουλάκη, Αθήνα
  • 1991 Ωά, Γκαλερί Έκφραση, Γλυφάδα
  • 1990 Ζωγραφική 1987-90, Πνευματικό Καλλιτεχνικό Κέντρο Ώρα, Αθήνα
  • 1987 Ζωγραφική 1984-87, Γκαλερί Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα

Ομαδικές Εκθέσεις - Δραστηριότητες

  • 2013 Η γενιά του ’80 - Σύγχρονη Ελληνική Ζωγραφική από τη Συλλογή Σωτήρη Φέλιου, Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου - Παράρτημα Σπάρτης (Κουμαντάρειος Πινακοθήκη), Σπάρτη
  • 2013 Σωματογραφίες - Σύγχρονη Ελληνική Ζωγραφική από τη Συλλογή Σωτήρη Φέλιου, Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου - Παράρτημα Ναυπλίου, Ναύπλιο
  • 2012 Ellenico Plurale – Dipinti dalla Collezione Sotiris Felios, Complesso del Vittoriano, Ρώμη (επιμέλεια Giuliano Serafini)
  • 2012 Μεταξύ πραγματικού και φανταστικού. Έργα από τη Συλλογή Σωτήρη Φέλιου, Κέντρο Τέχνης Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο, Βόλος (επιμέλεια Ειρήνη Οράτη)
  • 2011 illuminatedshadows: paintingsfromtheSotirisFeliosCollection, 'Ιδρυμα "Η άλλη Αρκαδία", Αθήνα & Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών στη Βενετία
  • 2010 Σύγχρονη Ελληνική Ζωγραφική από τη συλλογή Σωτήρη Φέλιου, Σισμανόγλειο Μέγαρο, Κωνσταντινούπολη
  • 2009 Το βλέμμα του χρόνου, ιστορίες εικόνων. Πίνακες από τη συλλογή Σωτήρη Φέλιου. Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα.
  • 2009 Σύγχρονη Ελληνική Τέχνη, Hellenic Museum, Μελβούρνη
  • 2009 35 Εικαστικοί καλλιτέχνες για τη Δημοκρατία, Ζάππειο, Αθήνα (επιμέλεια Τάκης Μαυρωτάς)
  • 2008 Κλασικές μνήμες στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα
  • 2007 Κλασικές μνήμες στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, Capital Museum of China, Πεκίνο (Πολιτιστικό Έτος της Ελλάδας στην Κίνα, οργάνωση Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)
  • 2006 Όνειρο και μνήμη, Γκαλερί Καλφαγιάν, Θεσσαλονίκη
  • 2005 Με τον φακό στραμμένο στις Κυκλάδες, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα (επιμέλεια Τάκης Μαυρωτάς)
  • 2005 Φωτοκύματα, Γκαλερί Καλφαγιάν, Αθήνα
  • 2004 Ελαίας Εγκώμιον, Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα (επιμέλεια Λουίζα Καραπιδάκη)
  • 2003 Κλασικές μνήμες στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, Πολιτιστικό Κέντρο Ατατούρκ, Κωνσταντινούπολη (Ελληνική Προεδρία Ευρωπαϊκής Ένωσης, οργάνωση Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)
  • 2002 Το μέσα φως που βγαίνει, ArtParis, Caroussel du Louvre, Παρίσι (συμμετοχή με Γκαλερί Ζουμπουλάκη)
  • 2002 Φλόγες που ανεβαίνοντας πληθαίνουν (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 2001 Μαύρο, πρόσωπο, φως (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 2000 Ελιά, Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις, Πρέβεζα (επιμέλεια Λουϊζα Καραπιδάκη)
  • 2000 Κλασικές μνήμες στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, Ωνάσειο Πολιτιστικό Ίδρυμα, Νέα Υόρκη (οργάνωση Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)
  • 2000 Φωτίζοντας Μαύρα Τετράγωνα (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1999 Προσεγγίσεις Ελληνικότητας. Γενιές του ’80 και του ’90, Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Αθήνα, Ελληνική Πολιτιστική Στέγη, Στοκχόλμη, Dalarna Museum Falun, Σουηδία, Château de Vianden, Λουξεμβούργο (επιμέλεια Νέλλη Κυριαζή)
  • 1999 Αναφορά στην Πόλη, Βυζαντινό Μουσείο, Ιωάννινα (οργάνωση Κέντρο Ερευνών Παράδοσης και Πολιτισμού, Υπουργείο Πολιτισμού)
  • 1999 Η Ελιά στο Παρελθόν και στο Παρόν. Διεθνές Συνέδριο για την Ελιά, Ίδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως, Άνδρος (επιμέλεια Αθηνά Σχινά)
  • 1999 Sharjah 4th International Arts Biennal 99, Al Sharjah Art Museum, Ομάν (επίτροπος Αθηνά Σχινά)
  • 1999 Οι Φάσεις της Σελήνης (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1998 Σύγχρονη Ελληνική Τέχνη. Τρεις Γενιές, Museum of Modern Art, Τελ Αβίβ και Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα (επιμέλεια: Μ. Λαμπράκη- Πλάκα, Mordechai Omer)
  • 1998 Διαβαλκανική Διάσκεψη, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο, Δελφοί (επιμέλεια Αθηνά Σχινά)
  • 1998 Εστίες του Βλέμματος, Εικαστικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Λάρισα (επιμέλεια Αθηνά Σχινά)
  • 1998 Focalisations du Regard, Μέγαρο Ευρωπαϊκής Ένωσης, Βρυξέλλες (Ελληνική Προεδρία Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιμέλεια Αθηνά Σχινά)
  • 1998 Κοινή Μνήμη (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1997 Αναδιάταξη των χρυσελεφάντινων κλινών του Τάφου ΙΙ (Τάφος Φιλίππου)
  • Μουσείο Τύμβου Αιγών, Βεργίνα (σε συνεργασία με την αρχαιολόγο Αγγελική Κοτταρίδη)
  • 1997 Εκ Βαθέων, Art Forum ΒΙΛΚΑ, Θεσσαλονίκη (επιμέλεια Χάρης Σαββόπουλος)
  • 1997 Δάσκαλοι και Μαθητές. Μια πρόταση ανάγνωσης, Γκαλερί Αστρολάβος, Αθήνα
  • Γκαλερί Μεταμόρφωση, Θεσσαλονίκη (επιμέλεια Μάνος Στεφανίδης)
  • 1996 Αφιέρωμα στον Περικλή Πανταζή, Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ, Μέτσοβο (επιμέλεια Όλγα Μεντζαφού-Πολύζου)
  • 1996 Δέκα Εικαστικοί για τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη, Αθήνα
  • 1996 Εν Χανίοις, Γκαλερί Φυρκάς, Χανιά
  • 1996 Το φυλαχτό (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1995 Καλοκαίρι στη Μεσόγειο, Εθνική Πινακοθήκη, Τίρανα (επιμέλεια Γκαλερί Ζουμπουλάκη)
  • 1995 F.I.A.C., Παρίσι (συμμετοχή με Γκαλερί Ζουμπουλάκη)
  • 1995 Αφιέρωμα στον Greco, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα (επιμέλεια Μαρίνα Λαμπράκη- Πλάκα)
  • 1995 Ευγενή μέταλλα, Γκαλερί Νέες Μορφές, Αθήνα (κείμενο Γιάννης Κοντός)
  • 1995 Ελιά - Καντήλι (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1994 Το Δέντρο. Πηγή έμπνευσης, αφορμή δημιουργίας, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Λευκωσία (επιμέλεια Γιάννης Κολοκοτρώνης)
  • 1994 13ème Biennale Méditerranéenne, Acropolis, Νίκαια (οργάνωση Union Méditerranéenne pour l’ Art Moderne). Bράβευση με το Prix de la Ville de Saint Paul de Vence
  • 1994 Kλίνες, 25ème Festival International de la Peinture. Les Lauréats, Cagnes-sur-Mer, Γαλλία (κείμενο Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα)
  • 1994 Ασκήσεις Πατριδογνωσίας, Εθνική Πινακοθήκη – Παράρτημα Κέρκυρας, Κέρκυρα (επιμέλεια Μάνος Στεφανίδης)
  • 1994 F.I.A.C., Παρίσι (συμμετοχή με Γκαλερί Ζουμπουλάκη)
  • 1994 Ημερολόγιο της χρονιάς που πέρασε (στις Μικρές Ζωγραφιές), Γκαλερί Ζουμπουλάκη, Αθήνα
  • 1993 Το Δέντρο. Πηγή έμπνευσης, αφορμή δημιουργίας, Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ, Μέτσοβο
  • 1992 24ème Festival International de la Peinture, Cagnes-sur-Mer, Γαλλία (επίτροπος Ειρήνη Φλώρου)
  • 1992 Bράβευση με το Grand Prix
  • 1992 Ένεκεν τιμής για την ‘ Ώρα’ και τον Α. Μπαχαριάν, Πνευματικό Καλλιτεχνικό Κέντρο Ώρα, Αθήνα
  • 1992 Σύγχρονοι Έλληνες Δημιουργοί, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο, Δελφοί (επιμέλεια Πινακοθήκη Πιερίδη)
  • 1991 Παρά δήμον ονείρων, Σπίτι της Κύπρου, Αθήνα
  • 1990 Τέσσερις Ζωγράφοι για Τέσσερις Ποιητές, Χώρος Τέχνης 24, Αθήνα
  • 1989 Δέκα Νέοι Ζωγράφοι, Γκαλερί Τερρακόττα, Θεσσαλονίκη (επιμέλεια Μάνος Στεφανίδης)
  • 1989 Έκθεση Αποφοίτων Α.Σ.Κ.Τ. , Ωδείο Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα
  • 1988 150 χρόνια της Α.Σ.Κ.Τ., Μέγαρο Τομπάζη, Ύδρα
  • 1988 Ζωγραφική για ένα Τραπέζι, Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Αθήνα (επιμέλεια Μάνος Στεφανίδης)
  • 1988 Πορτραίτα, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, Αθήνα
  • 1988 Έκθεση ζωγραφικής για την εφημερίδα H Αυγή, Πνευματικό Κέντρο Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα
  • 1986 Έρωτας και Ειρήνη, Chiesa di Santo Spirito, Φλωρεντία
  • 1984 Διεθνές Συνέδριο Κριτικών Τέχνης AICA, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο, Δελφοί
  • 1982 Έκθεση Αγρινιωτών Ζωγράφων, Κέντρο Εικαστικών Τεχνών Κώστα Παπαντωνίου, Αγρίνιο

Σκηνογραφίες

  • 2007 Θοδωρή Γκόνη, Ξεπεσμένος Δερβίσης, Φεστιβάλ Αθηνών - Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου, Μικρή Επίδαυρος, Θέατρο Πέτρα, Οινιάδες
  • 2005 Αισχύλου, Αγαμέμνων, Φεστιβάλ Αθηνών - Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου, Οινιάδες και Θέατρο Ηρώδου Αττικού, Αθήνα
  • 2004 Γεωργίου Βιζυηνού, Το αμάρτημα της μητρός μου, Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου, Αγία Μαρίνα, Αγρίνιο
  • 2002 Θοδωρή Γκόνη, Ευάδνη, Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Αγρινίου, ΧΙ Διεθνής Συνάντηση Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, Δελφοί
  • 1996 Γεωργίου Βιζυηνού, Το αμάρτημα της μητρός μου, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Θεσσαλονίκη
  • 1995 Μισέλ Φάις, Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου, Δημοτικό Θέατρο, Κομοτηνή
...στης λυγαριάς τ’ ολόξερο κλαδί,
του φθινοπώρου φτωχικό παιδί
ο καλογιάννος, πρόσχαρος προβάλλει,
με λόγια σιγανά και ταπεινά,
μικρός προφήτης, φτερωτός, μηνά
την άνοιξη, που θα γυρίσει πάλι.

Ζωγραφίζοντας έναν καλογιάννο, για να ξεγελάσω τη δυσκολία αυτής της χρονιάς, είχα στο μυαλό μου το ποίημα του Γεωργίου Δροσίνη, χειμώνιασε και φεύγουν τα πουλιά,* που δεν το ξέχασα από τα παιδικά μου χρόνια. Δεκαετία του '60, στο πρώτο δημοτικό σχολείο Αγρινίου, με μάθαιναν γράμματα, ποιήματα και ζωγραφική, ο αδελφός του πατέρα μου, δάσκαλος, Κωνσταντίνος Μποκόρος και η γυναίκα του Γεωργία Παπαγεωργίου, η δασκάλα μου. Το προαύλιο του σχολείου, οι ευκάλυπτοι και οι ακακίες στον περίβολο, οι κήποι και τα λιβάδια ολόγυρα, αντιλαλούσανε ελεύθερα πουλιά και κελαηδήματα.

Δεν μπόρεσαν να τα ξεκάνουν τόσες σφεντόνες, 'ξόβεργες, κλουβιά και αεροβόλα. Ακόμα τα θυμάμαι, ποιήματα και πουλιά. Μου παραστέκουνε και δίνουν απρόβλεπτες λύσεις στα ζόρια του μυαλού και της ζωής. Θυμάμαι εκείνη τη χαρούμενη πονηριά του μικρού καλογιάννου, όταν τρύπωσε απαρατήρητος στα φτερά του αετού και την κατάλληλη στιγμή, πέταξε ψηλότερα απ'αυτόν κι έγινε βασιλιάς των πουλιών, ο μικρούλης.  Μας τα ΄λεγε κρυφογελώντας η γιαγιά η Πολυξένη, στο κουζινάκι του προσφυγικού συνοικισμού και μας έδινε άδειες μαξιλαροθήκες, για να ξεπουπουλίσουμε μέσα τους τα πουλιά, πού 'φερνε ο μικρότερος αδελφός της μάνας μου, Άγγελος Μαργέτος, μέγας κυνηγός τότε, με τα όπλα του και τα σκυλιά του.

Αργότερα, (να είχανε όντως λιγοστέψει τα πουλιά ή μήπως φύγαμε εμείς μακρυά τους;) διάβασα το που είναι τα πουλιά * του Γιώργη Παυλόπουλου και άκουσα τη Σύρμω να λέει το πουλάκι * του Θοδωρή του Γκόνη. Τώρα τα κουβαλώ κι αυτά μαζί μου, γυρεύοντας ανοίγματα ουρανού στη συννεφιά, μπουμπούκια φουσκωμένα με κρυμμένη άνοιξη, στα κρύα του χειμώνα. Ακούω τα παιδιά, Θωμά και Στάμο, να φωνάζουνε στη Βίνιανη: Να οι κοκκινολαίμηδες !  Έριξα ψίχουλα και ήρθανε ! Και μια παπαδίτσα, την είδα, είχε χρυσοπράσινο λαιμό ! Με παρασέρνουνε με τον ενθουσιασμό τους. Καί νά 'μαι πάλι, να χαζεύω μικρούς, φτερωτούς προφήτες και να παραφυλάω τους ουρανούς.

Μόνο τα πουλιά.* Ο ουρανός είναι για τα πουλιά. Κανένα ερπετό εκεί δεν θα πετάξει.

Καστέλλα, 12.12.2012

"Φθινόπωρο"  του Γεωργίου Δροσίνη

Χειμώνιασε και φεύγουν τα πουλιά
γοργά ο πελαργός τα πελαγώνει
κι η φλύαρη χελιδονοφωλιά
χορτάριασε παντέρημη και μόνη.

Του σπίνου χάθηκ` η γλυκιά λαλιά
φοβήθηκε ο μελισσουργός το χιόνι
κι η σουσουράδα στην ακρογιαλιά
δεν τρέχει δεν πηδά δεν καμαρώνει.

Στης λυγαριάς τ` ολόξερο κλαδί
του φθινοπώρου φτωχικό παιδί,
ο καλογιάννος πρόσχαρος προβάλλει,
με λόγια ταπεινά και σιγανά.

Μικρός προφήτης, φτερωτός μηνά
την άνοιξη, που θα γυρίσει πάλι.

 

"που είναι τα πουλιά;" του Γιώργη Παυλόπουλου

Πού είναι τα πουλιά;

Ατσάραντοι και λιάροι κι’ αητομάχια
τσουτσουλιάνοι και τσαλαπετεινοί και τσόνοι
καλημάνες και καλατζάκια και τσιμιάλια
τσιπιριάνοι και τσικουλήθρες και σπέντζοι
τετεντίτσες και τουρλουμπούκια και κίσσες
καλοκερήθρες και σηκονούρες και ασπροκόλια
μπεκανότα και δοδόνες και κολοτριβιδόνες
ξυλοτρούπιδες και σπίγγοι και τρουποφράχτες
κοκκινονούρες και τρυγονόλιαροι και μυγουσάκια
γαϊταρίθια και σβουρίτζια και σγουρδούλια
θεοπούλια και μυγούδια και σπίνοι;

Πού είναι ο κοκκινολαίμης;

Πού είναι τα παπιά;
Κρινέλια και γερμάνια και ψαλίδες
ξυλόκοτες και μπάλιζες και σουγλοκόλια
γερατζούλια και ντελίδες και μαυρόπαπα
ψαροφάγοι και τουρλίδες και ζαγόρνα
λαγοτουρλίδες και τσιλιβίδια και βουτουλάδες;

Πού είναι ο Μολοχτός κι’ ο Πάπουζας;
Η Αβοκέτα κι’ ο Καλαμοκανάς;

Πού είναι οι συκοπούλες οι βουλγάρες κι’ οι σιταρίθρες
τα βατοπούλια τα κουφαηδόνια κι’ οι αερογάμηδες
οι φάσες και οι σπαθομύτες
τα κιρκινέζια κι’ οι χαλκοκουρούνες;

Πού είναι
ο μπούφος ο χουχουλόγιωργας κι’ ο κούκος
ο νυχτοκόρακας ο γκιόνης κι’ ο καράπαπας;

Πού είναι
τα ξεφτέρια τα γεράκια και οι αετοί;

Πού είναι ο Ντρένιος ο Καλογιάννης και ο Μπέτος;

Πού είναι οι Μαυροσκούφηδες;

 

"Ένα πουλάκι"  του Θοδωρή Γκόνη

Υπάρχει ένα πουλάκι που μας βλέπει.
Ποτέ εμείς δεν θα το δούμε,
ποτέ μας δεν θα μάθουμε γι' αυτό.
Αν κάθεται σε στύλο, σε δέντρο ή σε θάμνο δεν θα μάθουμε.
Ούτε τα λόγια που θα πει για μας θ' ακούσουμε.
Υπάρχει ένα πουλάκι που μας βλέπει και είναι άσχετο μ' αυτούς
που μας κακολογούν, μας κολακεύουν ή μας αγαπούν

 

"Μόνο τα πουλιά" του Χρήστου Λάσκαρη

Ο ουρανός είναι για τα πουλιά.
 Κανένα ερπετό εκεί δεν θα πετάξει.


 

 

Τεχνουργία Ιερότητας. Η Ζωγραφική του Χρήστου Μποκόρου

Τα έργα του Χρήστου Μποκόρου μεταδίδουν στον θεατή την ταυτότητα και τις προθέσεις τους με την πρώτη ματιά.

Τα θέματα είναι πολύ χαρακτηριστικά (ιχθύς, άρτος- πρόσφορο, διπλωμένο σεντόνι ή πρόσωπα μετωπικά προς τον θεατή) και είναι ζωγραφισμένα με εικονογραφική λεπτομέρεια σχεδόν φωτογραφική.

Ως προς τη σύνθεση, είναι τοποθετημένα στο κέντρο και με ελάχιστα άλλα οπτικά στοιχεία τριγύρω, έτσι που να συνομιλούν με την υφή της φέρουσας επιφάνειας, το παλιό λερωμένο από τον χρόνο μαδέρι κατά κανόνα, ή το παλιό ύφασμα.

Είναι απεικονισμένα σαν νεκρές φύσεις, σε μια στάση με ελάχιστη κίνηση, στην ήσυχη εικαστική ζωή που έχουν τα αντικείμενα, όταν μοιάζουν να έχουν συνείδηση της μορφής τους. Τα πρόσωπα οικεία ή και ο ίδιος ο ζωγράφος παρουσιάζονται σε τυπολογία πορτρέτων Φαγιούμ, ανυπόκριτα, κοιτάζοντας μετωπικά σαν σε καθρέφτη, αναμένοντας από το βλέμμα του θεατή την επανενεργοποίηση της μορφής τους.

Γύρω από τις κεντρικές αυτές μορφές, οι υφές της επιφάνειας δηλώνουν την αυτούσια ύλη, που, σε αντίθεση με την παγιωμένη στιγμή του κεντρικού θέματος, είναι μια μορφή που άλλαξε από τον χρόνο και προορίζεται να αλλάξει κι άλλο.

Με λιτές επισημάνσεις, ο καλλιτέχνης ενεργοποιεί έναν διακριτικό μηχανισμό συγκινήσεων και νοημάτων, και τα υπαινικτικά ερωτήματα της πρώτης ματιάς πολλαπλασιάζονται σε αλλεπάλληλες κλίμακες.

Γιατί η γειτνίαση αλλά και αντίθεση ανάμεσα στην εξιδανικευμένη κεντρική λεπτομερειακή μορφή και την τυχαία άμορφη έκφραση της ύλης τριγύρω; Η αναγνωρίσιμη αναπαράσταση ή η άτυπη παράσταση μπορεί να είναι οι νικητές στον Χρόνο; Είναι αλήθεια ή σύμπτωση το ότι τα βασικά θέματα του ζωγράφου είναι ευρύτατα αναγνωρίσιμες μορφές, όπως ο άρτος -πρόσφορο, ο ιχθύς, τα αναμμένα κεράκια, ο σταυρός, σύμβολα εμφανώς συνδεδεμένα με τη χριστιανική λατρεία;

Τα θέματα έχουν ελκυστική γοητεία, μαγνητίζουν το βλέμμα, έχουν τεράστιο φορτίο παραδοσιακού σημειολογικού νοήματος. Ωστόσο, η ενέργεια που αποδίδουν πηγάζει από έναν μηχανισμό κάθε άλλο παρά δεδομένο. Δεν αναπαριστάνουν απλώς τις νοηματοδοτημένες εμπειρίες αλλά τις δοκιμάζουν σ΄ ένα νέο συμφραζόμενο, επιδιώκοντας την επανεμβάπτισή τους. Εάν δεν είναι τα ¨νερά¨ του ξύλου ή του υφάσματος, είναι ένα μαύρο τετράγωνο που περικλείει σαν κορνίζα ή σαν φυλακή την κεντρική φιγούρα, ένα μαύρο τετράγωνο με δεδομένη, για το λόγιο εικαστικό βλέμμα, σημασία κονστρουκτιβιστική, μινιμαλιστική, λιγόλογης φιλοσοφίας.

Έντονα εικονολατρικός, σχεδόν ιερατικός στην απεικόνιση, ο ζωγράφος συντάσσει στην επιδερμίδα των έργων ευανάγνωστα σύμβολα της ελληνο-χριστιανικής κοινωνίας, νοσταλγώντας την κοινή διαχρονική ρίζα, σαν τους Προ-ραφαηλίτες του 19ου αιώνα, ή τους μεταμοντέρνους του 21ου. Προεκτείνει στο σημερινό εικαστικό σύστημα τις νεοπλατωνικές-χριστιανικές ιδέες για το πώς φτιάχνεται ένα εικόνισμα από τα σύμβολα και τις συμβάσεις της κοινότητας. Όταν το ζωγραφισμένο ψάρι ξεπηδά από τα «νερά» του ξύλου τριγύρω, είναι εικονοκλαστικός, υπονομεύοντας την ηθική της απεικονιστικής μίμησης, έχοντας ρασιοναλιστική, σχεδόν μπρεχτική, αποστασιοποίηση. Στο βάθος των έργων του ο Μποκόρος έχει το εκρηκτικό χαρμάνι των ζητημάτων που απασχολούν τους πιο ειδικούς μελετητές για τη διαμάχη πίστης και ορθολογισμού, ή για το πώς ο βιωμένος πολιτισμός μας συνομιλεί με τον διεθνή μητροπολιτικό καλλιτεχνικό χώρο.

Στο βάθος αυτής της εικαστικής ηθικής ένα φιλοσοφικό εκκρεμές δίνει τον τόνο: Ορθολογισμός ή Πίστη; Κριτική αντιμετώπιση της εικόνας και του πραγματικού ή συμμετοχική παρόρμηση, ενθουσιασμός (ένθεος); Το ερώτημα είναι πανάρχαιο, από τα χρόνια του Πλάτωνα, είναι καίριο από τον προβληματισμό του γκαιτικού Φάουστ και είναι μονίμως επίκαιρο στη εποχή των υπολογιστών, όταν η γνώση έγινε δεδομένο προϊόν και εργαλείο, με την πίστη-παρόρμηση να αποτελεί την άλλη άκρη, αντίδοτο στη μελαγχολία του ορθολογισμού.

Η ζωγραφική του Μποκόρου έχει επαγωγική βάση τα μεγάλα ερωτήματα της ζωγραφικής –ρεαλισμός ή ιδεαλισμός; τεχνική ή κατάθεση ψυχής; κλασικισμός ή ρομαντισμός; τοπικός ή οικουμενικός πολιτισμός; –και τα επεξεργάζεται λακωνικά, χωρίς ρητορεία, μαιευτικά για την ψυχή του θεατή.

Με διαχρονικά και συλλογικά σύμβολα και με φιλοσοφία για τη λειτουργία της εικόνας, ο Μποκόρος δημιουργεί ατμόσφαιρα υποβλητική, ιερατική. Το τελικό αποτέλεσμα είναι γοητευτικό στην πρώτη ματιά, αλλά και γεμάτο ενέργεια στη συνέχεια, καθώς η ζωγραφική επιβεβαιώνεται ως τελετουργία που εξεικονίζει το θείο. Η μνήμη και το διαχρονικό στερεότυπο κατακτούν το δικαίωμα στην εξεικόνιση και αναδεικνύονται ως μηχανή αιωνιότητας.

Χάρης Καμπουρίδης
τεχνοκριτικός-σημειολόγος
μέλος της Academia Europaea