Γιάννης Τσαρούχης (1910-1989)

Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1910 και πέθανε στην Αθήνα το 1989. Σπούδασε στην ΑΣΚΤ (1928-1933, με δασκάλους τους Σπ. Βικάτο και Κ. Παρθένη). Κοντά στον Φ. Κόντογλου μυήθηκε στη βυζαντινή τέχνη (1931-1934). Γνώρισε επίσης το έργο του Θεόφιλου. Στο διάστημα του μεσοπολέμου ταξίδεψε στη Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη και το Παρίσι, όπου εξοικειώθηκε με τον ιμπρεσιονισμό, τον κυβισμό, το σουρεαλισμό. Το 1940 επέστρεψε στην Ελλάδα και υπηρέτησε στο Αλβανικό μέτωπο. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας Αρμός. Συνεργάστηκε με τη γκαλερί Iolas της Νέας Υόρκης (1953-1957), ενώ το διάστημα 1967-1980 βρισκόταν εγκαταστημένος στο Παρίσι. Πραγματοποίησε περισσότερες από δεκαέξι ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Παρίσι, το Λονδίνο, τη Ν. Υόρκη και τη Ρώμη. Το 1981 οργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη μεγάλη αναδρομική έκθεση του έργου του από το Μακεδονικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, ενώ το 1982 ο καλλιτέχνης παρουσίασε την προσωπική του συλλογή, την οποία και δώρισε στο Ίδρυμα Γ. Τσαρούχη που στεγάζεται στο σπίτι του στο Μαρούσι. Συμμετείχε σε πολλές ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς διοργανώσεις, μεταξύ των οποίων και η Biennale Βενετίας (1958, συμμετείχε μαζί με τον Γ. Μόραλη). Σχεδίασε σκηνικά και κοστούμια, συνεργαζόμενος με το Εθνικό Θέατρο, το Θέατρο Τέχνης, τη Σκάλα του Μιλάνου, την Όπερα του Ντάλλας, το Θέατρο Olimpico της Βιτσέντζα, το Covent Garden του Λονδίνου και με τους Ντασέν και Κακογιάννη σε κινηματογραφικές ταινίες. Ασχολήθηκε επίσης με την υφαντική (απέσπασε βραβείο για σχέδιο χαλιού το 1931). Έγραψε επανειλημμένα άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά (κυκλοφορούν σε βιβλία) και εικονογράφησε αρκετές εκδόσεις (ποιητικές συλλογές των Σεφέρη, Ελύτη κ.ά.).
Ο Τσαρούχης συνοψίζει στο έργο του τις αναζητήσεις του γαλλικού μοντερνισμού και στοιχεία από την ελληνική λαϊκή και μεταβυζαντινή παράδοση. Από τη διδασκαλία του Παρθένη και του Κόντογλου, τις αφίσες του Καραγκιόζη, τα πορτρέτα του Fayum και τις εικόνες του Θεόφιλου, αντλεί τη δομή, το μορφικό και χρωματικό πλούτο, στοιχεία που παρατίθενται όμως μεταπλασμένα και μετουσιωμένα. Το ίδιο συμβαίνει και με τις επιδράσεις από τον Courbet, τον Manet, τον Matisse και τον κυβισμό. Κύριος θεματικός του άξονας είναι η ανθρώπινη μορφή. Συγκεκριμένα, ασχολήθηκε με το ανδρικό γυμνό, που στο έργο του αποκτά ιδιαίτερη εκφραστικότητα. Το ίδιο συμβαίνει και με τα νεοκλασικά αθηναϊκά κτίρια, που απεικονίζονται συχνά σαν αυτόνομες παρουσίες παρά σαν δευτερεύοντα στοιχεία κάποιας διήγησης. Το ύφος του επηρέασε αρκετούς Έλληνες δημιουργούς.

 

Βιβλιογραφία

  • Λυδάκης 1976, σ. 439-441
  • Ξύδης 1976, τόμ. A΄, σ. 133-147
  • Ε. Φερεντίνου, "Η διαχρονική ζωγραφική του Γιάννη Τσαρούχη", Ζυγός, τεύχ. 30, 1978, σ. 13-16
  • “Τσαρούχης”, Μακεδονικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη, Οκτ. 1981 Βακαλό 1983, σ. 62-64, 75-78
  • “Γιάννης Τσαρούχης”, Ίδρυμα Γ. Τσαρούχη, Αθήνα 1990
  • Σκαλτσά 1990, σ. 200-201
  • Κωτίδης 1993, σ. 49, 114, 292-293, 296-300
  • Χρήστου 1994, σ. 241-242
  • Α. Χαραλαμπίδης, “Η τέχνη του εικοστού αιώνα”, τόμ. ΙΙΙ, Θεσσαλονίκη 1995, σ. 282-284
  • Χρήστου 1996, σ. 220-221
  • Macmillan 1996, τόμ. 31, σ. 395-396
  • “Γιάννης Τσαρούχης. Ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. Επιλογές από τη συλλογή του Ιδρύματος Γ. Τσαρούχη”, Αθήνα, εργαστάσιο Φιξ, 24 Φεβρ. - 24 Απρ. 2000
  • Lila De Nobili “Γιάννης Τσαρούχης. Μια συνάντηση, Μουσείο Μπενάκη”, Αθήνα, 4 Ιούλ. - 23 Σεπτ. 2002
  • “Γιάννης Τσαρούχης. Ζωγραφική και θέατρο, δρόμοι παράλληλοι”, ΜΙΕΤ και Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, Πολιτιστικό Κέντρο ΜΙΕΤ, Πάτρα 2004.

σύντομα κοντά σας

    Subscribe To Our Newsletter

    Join our mailing list to receive our latest news and updates.

    You have Successfully Subscribed!